Görüşme Talep Edin
Ana Sayfa/Yayınlar/TFRS 18 Yürürlüğe Giriyor: 2027’nin Hazırlığı 2026’da Yapılıyor
Denetim

TFRS 18 Yürürlüğe Giriyor: 2027’nin Hazırlığı 2026’da Yapılıyor

TFRS 18, 1 Ocak 2027’de yürürlüğe giriyor. Geriye dönük uygulandığı için 2026 karşılaştırmalı dönemi yeniden düzenlenecek — hazırlık bu yıl yapılmalı.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, TFRS 18 “Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama” standardını 8 Mayıs 2025 tarihli ve 32894 sayılı Resmî Gazete’de yayımladı. Standart 1 Ocak 2027 ve sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinde uygulanacak.

Tarihe bakıp “daha var” demek mümkün. Ancak standardın geçiş hükümleri, hazırlığı bu yıla çekiyor.

Neden 2026 önemli

TFRS 18, TMS 8 uyarınca geriye dönük uygulanır. Bunun pratik karşılığı şudur: 2027 finansal tablolarınızda sunacağınız 2026 karşılaştırmalı dönemi, yeni formata göre yeniden düzenlemek zorundasınız.

Dahası, ilk uygulamada zorunlu bir mutabakat açıklaması var: kâr veya zarar tablosundaki her bir kalem için, TMS 1’e göre daha önce sunulan tutar ile TFRS 18’e göre yeniden düzenlenmiş tutar arasındaki mutabakatın verilmesi gerekiyor. Bu yükümlülük ara dönem finansal tablolar için de geçerli.

2026 hesap dönemi hâlihazırda ilerlemiş durumda. Yıl kapandıktan sonra on iki aylık veriyi geriye dönük olarak yeni sınıflandırmaya taşımak — özellikle gider kırılımlarında — hem maliyetli hem hataya açık bir iştir.

TMS 1 yürürlükten kalkıyor

TFRS 18, TMS 1 “Finansal Tabloların Sunuluşu”nun tamamen yerine geçiyor. Ancak bu, sıfırdan bir sunum rejimi anlamına gelmiyor: TMS 1’in hükümlerinin büyük bölümü (finansal durum tablosu, özkaynak değişim tablosu, dipnot yapısı, işletmenin sürekliliği) TFRS 18’e büyük ölçüde değiştirilmeden taşındı. Standardı, TMS 1 gövdesi üzerine eklenen üç yeni blok olarak okumak doğru olur.

Birinci blok: kâr veya zarar tablosunun yapısı

Tüm gelir ve giderler beş kategoriye sınıflandırılacak: esas faaliyetler, yatırım faaliyetleri, finansman faaliyetleri, gelir vergisi ve durdurulan faaliyetler. Esas faaliyetler kategorisi artık kalan (residual) kategoridir — diğer dördüne girmeyen her şey buraya yazılır.

İki yeni ara toplam zorunlu hale geliyor:

  • Esas faaliyet kârı veya zararı
  • Finansman ve gelir vergisi öncesi kâr veya zarar

Burada Türkiye açısından özellikle dikkat edilmesi gereken bir kavram var: belirlenmiş ana faaliyetler. Ana faaliyeti belirli varlıklara yatırım yapmak veya müşterilerine finansman sağlamak olan işletmeler, normalde yatırım veya finansman kategorisine girecek bazı gelir ve giderleri esas faaliyetler bölümünde sınıflandırır. Bankalar, finansal kiralama ve faktoring şirketleri, sigorta şirketleri, gayrimenkul yatırım ortaklıkları ve portföy yönetim şirketleri için bu değerlendirme, tablo yapısının tamamını belirleyecek bir yorum konusudur ve erken karara bağlanmalıdır.

İkinci blok: yönetim tarafından tanımlanan performans ölçütleri

Faaliyet raporlarında, yatırımcı sunumlarında ve KAP açıklamalarında yıllardır serbestçe kullanılan “düzeltilmiş FAVÖK”, “düzeltilmiş net kâr” gibi ölçütler artık denetime tabi dipnot içeriği haline geliyor.

Bir ölçüt üç şartı birden taşıyorsa yönetim tarafından tanımlanan performans ölçütü sayılır: finansal tablolar dışındaki kamuya açık iletişimlerde kullanılıyorsa, yönetimin finansal performansa bakışını yansıtıyorsa ve TFRS’lerce tanımlanmamış bir gelir-gider ara toplamıysa.

Bu ölçütler için tek bir dipnotta şunlar açıklanacak: ölçütün neyi anlattığı ve neden faydalı bulunduğu, nasıl hesaplandığı, en doğrudan karşılaştırılabilir TFRS ara toplamı ile mutabakatı, her mutabakat kaleminin gelir vergisi etkisi ve kontrol gücü olmayan paylara etkisi.

Son iki kalem üzerinde durmakta fayda var. Çoğu şirkette düzeltme kalemlerinin vergi etkisi ve azınlık payı etkisi bugün ayrıca hesaplanmıyor. Bu, yeni bir hesaplama altyapısı gerektiriyor.

Üçüncü blok: birleştirme ve ayrıştırma

Temel finansal tabloların “faydalı biçimlendirilmiş özet” işlevi görmesi, detayın dipnotlara taşınması esas alınıyor. Kalemler ortak özelliklerine göre birleştirilecek, ortak özelliği olmayanlar ayrıştırılacak.

“Diğer” etiketinin kullanımına da sınır geldi: bu etiket ancak daha bilgilendirici bir ad bulunamadığında kullanılabilir. Önemli olmayan kalemler birleştirildiğinde ve toplam, kullanıcının içinde önemli bir kalem olup olmadığını sorgulamasına yol açacak büyüklükteyse, işletme ya önemli kalem içermediğini açıklamalı ya da en büyük bileşenin niteliğini ve tutarını vermelidir.

Nakit akış tablosu da değişiyor

TFRS 18, TMS 7’de de değişiklik yaptı. Dolaylı yöntemde başlangıç noktası artık esas faaliyet kârı veya zararı — eskiden vergi öncesi kâr veya dönem kârıydı.

Faiz ve temettülerin sınıflandırılmasındaki muhasebe politikası seçenekleri kaldırıldı. Belirlenmiş ana faaliyeti bulunmayan bir işletme için:

KalemYeni sınıflandırma
Ödenen faizFinansman
Alınan faizYatırım
Ödenen temettüFinansman
Alınan temettüYatırım

Bu değişiklikler de 2026 karşılaştırmalı nakit akış tablosunun yeniden düzenlenmesini gerektiriyor.

Kimi kapsıyor

TFRS 18, TFRS’lere uygun finansal tablo hazırlayan tüm işletmeleri kapsar. Türkiye’de bu; SPK ve BDDK düzenlemelerine tabi kuruluşları, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerini ve bağımsız denetime tabi olup isteğe bağlı olarak TFRS’yi seçmiş işletmeleri içerir.

BOBİ FRS ve KÜMİ FRS uygulayan işletmeler TFRS 18’den etkilenmez. Bunlar ayrı ve kendi içinde bütün setlerdir.

2026 içinde yapılması gerekenler

Deneyimimize göre bu geçişte zamanın en çok tükendiği yer, muhasebe kaydı değil analizdir. Şu başlıklar yıl içinde ele alınmalı:

  • Hesap planı eşlemesi. Mevcut kırılımlar gelir ve giderleri beş kategoriye ayıracak granülariteyi taşımayabilir.
  • Fonksiyon–çeşit kırılımı. Fonksiyon esasında sunum yapacaksanız amortisman, itfa payları, çalışan faydaları ve değer düşüklüğü tutarlarının fonksiyonlar arası dağılımı sistemsel olarak izlenebilir olmalı. Bu veri birçok şirkette bugün elektronik tabloda tutuluyor ve denetlenebilir değil.
  • Belirlenmiş ana faaliyet değerlendirmesi. Finansal kuruluşlar, GYO’lar ve grup içi finansman şirketi bulunduran holdingler için öncelikli.
  • Performans ölçütü envanteri. Kamuya açık tüm iletişimlerde kullanılan ölçütlerin listelenmesi ve hangilerinin kapsama girdiğinin belirlenmesi.
  • 2026 için paralel kapanış. Yeni formatta bir deneme kapanışı, yıl sonunda karşılaşılacak sürprizleri şimdiden görünür kılar.
  • Sözleşme gözden geçirmesi. “Esas faaliyet kârı” ve “FAVÖK” tanımlarının değişmesi, kredi sözleşmelerindeki finansal koşulları (covenant), yönetici prim planlarını ve bütçe hedeflerini etkileyebilir.

Değerlendirmemiz

TFRS 18 bir muhasebeleştirme standardı değil; hiçbir kalemin ölçümünü değiştirmiyor. Buna karşılık finansal tablonun okunma biçimini değiştiriyor. Kredi veren kurumların, yatırımcıların ve derecelendirme kuruluşlarının baktığı rakamların tanımı değişiyor.

Bu nedenle geçişi yalnızca muhasebe biriminin işi olarak görmemek gerekir. Bilgi işlem, yatırımcı ilişkileri, hazine ve hukuk birimlerinin de masada olması, uygulamada zaman kaybını belirgin biçimde azaltıyor.

Şirketinizin bu geçişte nerede durduğunu birlikte değerlendirmek isterseniz bize yazabilirsiniz.